Hesabım çalındı: ilk 30 dakikada yapılması gerekenler
Bir hesabın ele geçirildiğini fark ettiğin anda hızlı davranmak, kaybı ciddi ölçüde azaltır. Aşağıdaki sıra Instagram, Google, Steam, Discord ve e-posta hesapları için genel olarak geçerlidir.
0. Önce sakin ol ve temiz bir cihaz kullan
Hesabın, bilgisayarına bulaşmış bir zararlı yüzünden çalındıysa o bilgisayardan değiştirdiğin yeni şifre de çalınabilir. İşlemleri mümkünse telefonundan veya başka bir cihazdan yap.
1. Hâlâ giriş yapabiliyorsan
- Şifreyi değiştir. Yeni şifre başka hiçbir yerde kullanılmamış olsun.
- Tüm oturumları kapat. Çoğu platformda "Güvenlik" veya "Giriş yapılan cihazlar" bölümünde bulunur. Bunu yapmazsan saldırgan açık oturumla içeride kalabilir.
- Kurtarma bilgilerini kontrol et. E-posta adresi ve telefon numarası hâlâ senin mi? Saldırganlar ilk iş bunları değiştirir.
- İki adımlı doğrulamayı aç (mümkünse SMS yerine doğrulama uygulaması veya güvenlik anahtarıyla).
- Bağlı uygulamaları kaldır. Hesabına erişim izni verilmiş, tanımadığın uygulamaları ve botları kaldır.
2. Giriş yapamıyorsan
- Platformun resmi "hesabım çalındı" veya "hesap kurtarma" sayfasını kullan. Bu sayfaya uygulamanın giriş ekranındaki "Şifreni mi unuttun?" / "Yardım al" bağlantısından ulaş.
- Hesabın e-postası değiştirildiyse, platformdan eski adresine gelen "e-posta adresiniz değiştirildi" mailine bak. Bu maillerde çoğu zaman "bu işlemi ben yapmadım" bağlantısı bulunur ve değişikliği geri almanı sağlar.
- Kimlik doğrulaması isteniyorsa (video selfie, eski şifre, satın alma bilgisi) olabildiğince çok bilgi ver.
Dolandırıcılara dikkat: "Hesabını geri getiririm" diyen sosyal medya hesapları ve "destek ekibi" gibi davranan DM'ler neredeyse her zaman ikinci bir dolandırıcılıktır. Platformlar seninle DM'den iletişime geçip şifre veya kod istemez.
3. E-posta hesabın çalındıysa öncelik o
E-posta, diğer bütün hesapların anahtarıdır. Kurtardıktan sonra:
- Yönlendirme ve filtre kurallarına bak. Saldırganlar gelen mailleri kendilerine yönlendiren veya "şifre sıfırlama" maillerini otomatik silen kurallar ekler.
- Bu e-postayla kayıtlı diğer hesaplarda "şifremi unuttum" denenmiş mi, kontrol et.
4. Çevreni uyar
Saldırganlar ele geçirilmiş hesaptan arkadaşlarına "acil para lazım", "şu linke oy ver" veya "sana yanlışlıkla kod gönderdim" mesajları atar. Başka bir kanaldan arkadaşlarına haber ver.
5. Para kaybı varsa
- Bankanı hemen ara, kartı kapattır ve işlemlere itiraz et.
- Delilleri sakla: ekran görüntüleri, gelen mailler, mesajlar, işlem dökümleri.
- Emniyetin siber suçlarla ilgili birimlerine veya savcılığa şikayette bulunabilirsin.
Neden çalındı? Tekrar etmemesi için
En yaygın sebepler:
- Aynı şifrenin birçok sitede kullanılması. Bir sitenin veritabanı sızdığında o şifre her yerde denenir.
- Oltalama (phishing): "Telif hakkı ihlali, hesabınız kapatılacak", "mavi tik başvurusu", "Steam hediye kartı" gibi sahte sayfalara şifre girmek.
- Bilgi hırsızı zararlılar: Crack, hile veya "ücretsiz" programlarla bulaşıp tarayıcıdaki şifreleri ve oturumları çalarlar.
- SIM değiştirme / SMS kodunun paylaşılması: "Sana yanlışlıkla kod gitti, bana söyler misin" mesajı.
Kalıcı çözüm üç adım: her hesap için farklı şifre (parola yöneticisiyle), iki adımlı doğrulama ve hiçbir kodu kimseyle paylaşmamak.