Bilgisayarıma virüs bulaştı mı? Belirtiler ve adım adım temizleme

"Bilgisayarım garip davranıyor, virüs mü var?" sorusunun cevabı çoğu zaman hayırdır. Ama bazı belirtiler gerçekten ciddiye alınmalı. Önce belirtileri ayıralım, sonra temizleme adımlarına geçelim.

Ciddiye alınması gereken belirtiler

• Sen bir şey yapmazken işlemci veya ekran kartı sürekli yüksek çalışıyor, fanlar bağırıyor. (Gizli kripto para madenciliği yazılımlarının tipik belirtisidir.)
• Tarayıcının ana sayfası veya arama motoru kendiliğinden değişti, tanımadığın eklentiler var.
• Sosyal medya, Steam, Discord gibi hesaplarından senin göndermediğin mesajlar gidiyor.
• Antivirüs kapandı ve açılmıyor, Windows Güvenliği ayarları gri.
• Görev Yöneticisinde rastgele adlı, AppData veya Temp klasöründen çalışan işlemler var.

Sadece yavaşlık, ara sıra donma ya da açılışın uzaması genellikle virüs değil, disk, bellek veya başlangıç uygulamalarıyla ilgilidir. Bunun için forumdaki "Windows yavaşladığında" rehberine bak.

En sık bulaşma yolu: crack, hile ve "ücretsiz" programlar

Türkiye'de karşılaştığımız vakaların büyük kısmı kırılmış oyun veya program, oyun hilesi, "ücretsiz Robux/VP" vaat eden dosyalar ve YouTube açıklamalarındaki indirme bağlantılarından geliyor. Bu dosyalarda sıkça bilgi hırsızı (info-stealer) zararlılar bulunur. Bunlar bilgisayarda kalmaya çalışmaz bile; çalıştıkları birkaç saniyede tarayıcıda kayıtlı şifreleri, oturum çerezlerini ve kripto cüzdanlarını alıp gönderirler.

Bu yüzden temizlik tek başına yetmez. Hesapları da kurtarman gerekir (aşağıda).

Adım 1: İnterneti kes

Wi-Fi'yi kapat veya kabloyu çek. Zararlının veri göndermesini ve yeni dosya indirmesini durdurursun.

Adım 2: Microsoft Defender ile tam ve çevrimdışı tarama

Windows'un kendi antivirüsü çoğu kullanıcı için yeterlidir.

1. Windows Güvenliği → Virüs ve tehdit koruması → Tarama seçenekleri
2. Önce Tam tarama, ardından Microsoft Defender Çevrimdışı tarama seç.

Çevrimdışı tarama bilgisayarı yeniden başlatıp Windows açılmadan önce tarar. Kendini gizleyen zararlılara karşı daha etkilidir.

İkinci bir görüş için bilinen bir firmanın ücretsiz isteğe bağlı tarayıcısını kullanabilirsin. Aynı anda iki gerçek zamanlı antivirüs kurma; birbirleriyle çakışırlar.

Adım 3: Kalıcılık noktalarını kontrol et

Zararlılar her açılışta çalışmak için kendini bir yere ekler:

• Görev Yöneticisi → Başlangıç uygulamaları: Tanımadığın ve yayımcısı boş olanlar.
• Görev Zamanlayıcı (taskschd.msc): Rastgele adlı, AppData içindeki bir dosyayı çalıştıran görevler.
• Tarayıcı eklentileri: Kurduğunu hatırlamadığın her şeyi kaldır.
• Denetim Masası → Programlar: Son günlerde kurulmuş, tanımadığın programlar.

Emin olmadığın bir dosyanın adını ve yolunu internette aratmak çoğu zaman ne olduğunu gösterir.

Adım 4: Hesapları kurtar (temiz bir cihazdan)

Bilgisayar temizlendiğinden emin olana kadar şifre değiştirme işlemini telefonundan veya başka bir cihazdan yap:

1. Önce e-posta hesabın (diğer her şeyin şifresi buradan sıfırlanır), sonra banka, sosyal medya, oyun platformları.
2. Her hesapta "diğer tüm oturumları kapat" seçeneğini kullan. Çalınan oturum çerezleri şifre değişince bile bazen geçerli kalabilir.
3. İki adımlı doğrulamayı aç.
4. Tarayıcıda şifre kaydediyorsan oradaki her şifreyi değişmiş say.

Ne zaman format atmalı?

Şu durumlarda temiz kurulum en güvenli yoldur:

• Antivirüs bir şey bulup temizledi ama belirtiler devam ediyor.
• Antivirüs devre dışı bırakılmış ve açılmıyor.
• Bilgisayarı banka veya iş için kullanıyorsun ve içine bir şey girdiğini biliyorsun.

Formattan önce yedeğe sadece belgelerini, fotoğraflarını al. .exe, kurulum dosyası ve "crack" klasörlerini yedekleme. Yoksa aynı zararlıyı yeni sisteme taşırsın.

Tekrar olmaması için

• Programları sadece resmi sitesinden veya Microsoft Store'dan indir.
• İndirdiğin şeyi çalıştırmadan önce Windows Güvenliği'nin uyarılarını görmezden gelme.
• Tarayıcıda şifre saklamak yerine bir parola yöneticisi kullan.
• Windows ve tarayıcı güncellemelerini erteleme.

Bir belirti görüp emin olamıyorsan, Görev Yöneticisi ekran görüntüsüyle bu kategoride konu aç. Kişisel bilgilerini ve şifrelerini paylaşmamaya dikkat et.