İnternet yavaşlığının kaynağını bulmak: ping, traceroute ve hız testi

"İnternet yavaş" şikayetinin sebebi Wi-Fi, modem, servis sağlayıcı ya da bağlandığın site olabilir. Rastgele modemi yeniden başlatmak yerine sorunu adım adım daraltmak çok daha hızlıdır.

1. Kablo ile dene

Bilgisayarı modeme kabloyla bağla ve hız testi yap. Kabloda hız normalse sorun büyük ihtimalle Wi-Fi'dadır (mesafe, duvar, kanal kalabalığı, eski cihaz). Kabloda da yavaşsa modem veya hat tarafına bakmak gerekir.

Hız testi yaparken:

• Arka planda indirme, güncelleme veya yedekleme olmasın.
• Farklı test sunucularıyla en az iki kez dene.
• Gecikme (ping) değerine de bak, sadece indirme hızına değil.

2. ping: gecikme ve paket kaybı

ping 192.168.1.1        # modemin (ağ geçidi) adresi
ping 1.1.1.1            # internetteki bir adres

Windows'ta sürekli çalıştırmak için ping -t 1.1.1.1, durdurmak için Ctrl+C.

Nasıl yorumlanır:

• Modeme ping yüksek veya kayıplı: Sorun evin içinde (Wi-Fi, kablo, modem).
• Modeme ping düşük, internete yüksek veya kayıplı: Sorun modem ile servis sağlayıcı arasında ya da sağlayıcının ağında.
• Değerler arada bir çok yükseliyor (ör. 20 ms'den 500 ms'ye): Biri bant genişliğini dolduruyor olabilir. Yükleme (upload) dolduğunda indirme de yavaşlar.

Not: Bazı sunucular ping'e cevap vermez ya da önceliği düşüktür. Tek bir adrese bakarak karar verme.

3. traceroute: yolun neresinde?

tracert technicalturkey.com      # Windows
traceroute technicalturkey.com   # Linux / macOS

Paketlerin geçtiği her durağı (hop) ve oraya kadar olan gecikmeyi gösterir. Sorunu anlamak için gecikmenin hangi duraktan itibaren kalıcı olarak arttığına bak.

• Ortadaki bir durakta * veya yüksek değer görüp sonraki duraklar normalse, o yönlendirici sadece ping'e düşük öncelik veriyordur. Sorun değildir.
• Belli bir duraktan sonra bütün değerler yükseliyorsa sorun oradadır.

Windows'ta pathping komutu traceroute ile ping'i birleştirir ve her duraktaki kayıp oranını gösterir. Biraz uzun sürer ama servis sağlayıcıya şikayet ederken iyi bir kanıttır.

4. DNS'i ele

Sayfalar geç açılıyor ama açıldıktan sonra hızlı yükleniyorsa sorun DNS olabilir. Farklı bir DNS sunucusu deneyip fark var mı bak. Ayrıntıları forumdaki DNS rehberinde bulabilirsin.

5. Sadece belli bir site mi?

Bir oyun sunucusu, video platformu veya site yavaşsa ama genel hız testi normalse, sorun o hizmetin kendisi ya da servis sağlayıcınla o hizmet arasındaki bağlantı olabilir. Başka bir ağdan (ör. telefonun mobil verisi) aynı siteyi dene.

Servis sağlayıcıyı ararken hazır ol

• Kabloyla yapılmış hız testi sonuçları (tarih ve saatleriyle)
• Modeme ve internete ping sonuçları, paket kaybı oranı
• Sorunun hangi saatlerde olduğu (akşam saatlerinde artıyorsa bölgedeki yoğunluk olabilir)

Bu bilgilerle "modemi kapatıp açın" aşamasını çok daha hızlı geçersin.