Serbest (freelance) yazılım işi: ilk müşteriyi bulmak, fiyat ve anlaşma
Tam zamanlı işin yanında ek gelir için ya da tamamen bağımsız çalışmak için freelance yazılım işi almak isteyen çok kişi var. Teknik bilgi işin yarısı; diğer yarısı müşteri bulmak, doğru fiyat vermek ve işi kayıt altına almak.
İlk müşteriyi bulmak
- Çevren: İlk işler genelde tanıdıklardan gelir. Küçük işletme sahibi arkadaşlar, eski iş arkadaşları, aile çevresi. Ne iş yaptığını herkesin bilmesini sağla.
- Platformlar: Upwork, Fiverr, Freelancer gibi uluslararası platformlar ve yerel ilan siteleri. Başlangıçta rekabet yüksek; küçük ve iyi tanımlanmış işlerle profil puanı oluştur.
- Portföy: Birkaç gerçek ya da kendi başlattığın proje, canlı bağlantıları ve kısa açıklamalarıyla. "Ne yaptım, hangi sorunu çözdüm, sonuç ne oldu" biçiminde yaz.
- Uzmanlık: "Her şeyi yaparım" yerine belirli bir alanda (ör. e-ticaret siteleri, WordPress hızlandırma, Flutter uygulama) tanınmak işi kolaylaştırır.
Fiyatlandırma
Saatlik mi, proje başı mı?
- Saatlik: Kapsamı belirsiz işler, bakım ve destek için uygun. Harcadığın zamanı kaydetmen gerekir.
- Proje başı: Müşteri toplam maliyeti baştan bilmek ister. Kapsam iyi yazılmazsa zarar edersin.
Fiyatı nasıl hesaplarım?
- İşi küçük parçalara böl ve her parça için süre tahmin et.
- Toplama %30-50 pay ekle: toplantılar, düzeltmeler, beklenmeyen sorunlar.
- Saatlik ücretini belirlerken vergi, sigorta, yazılım/donanım giderleri ve iş olmayan günleri hesaba kat. Maaşlı bir işin saatlik karşılığıyla aynı ücreti almak genelde zarar demektir.
Çok düşük fiyat vermek ilk işi almanı kolaylaştırabilir ama sonra fiyatı yükseltmek zordur ve ciddi müşterileri uzaklaştırabilir.
Anlaşma ve kapsam
Küçük işlerde bile yazılı bir anlaşma yap. E-postayla onaylanmış bir teklif bile hiç yoktan iyidir. İçinde olması gerekenler:
- Kapsam: Hangi sayfalar, hangi özellikler. Ve aynı derecede önemli: kapsamda olmayanlar.
- Teslim tarihleri ve aşamalar.
- Revizyon hakkı: Kaç tur düzeltme fiyata dahil.
- Ödeme planı: Örneğin %40 başlangıçta, %30 ara teslimde, %30 sonunda. Başlangıç ödemesi olmadan işe başlama.
- Kaynak kod ve hak sahipliği: Ödeme tamamlandığında mı devredilecek?
- Bakım: Teslimden sonra kaç gün ücretsiz hata düzeltme, sonrası ücretli mi?
Müşteri sonradan "bu da olsun" dediğinde (kapsam kayması) bunu ek iş olarak fiyatla. Bunu baştan anlaşmaya yazmak tartışmayı önler.
Vergi ve resmi taraf
Türkiye'de düzenli freelance gelir için vergi mükellefiyeti gerekir. Yurt dışına yazılım hizmeti için bazı istisnalar ve teşvikler bulunuyor; şartlar ve oranlar değişebildiği için kesin bilgiyi bir mali müşavirden al. Başlamadan önce bir görüşme yapmak, sonradan çıkacak sorunları önler.
İletişim
- Haftada en az bir kez kısa bir ilerleme notu gönder.
- Gecikecekse bunu son gün değil, fark ettiğin anda söyle.
- Toplantı sonrası kararları yazılı olarak özetle.
Teknik olarak ortalama ama iletişimi güçlü bir freelancer, çoğu zaman teknik olarak çok iyi ama iletişimi zayıf birinden daha fazla iş alır.