IP adresi, alt ağ maskesi ve ağ geçidi: temel ağ kavramları
Bir ağ sorununu çözmeye çalışırken karşına çıkan "IP adresi", "alt ağ maskesi", "ağ geçidi" ve "DHCP" gibi kavramları anlamak işini çok kolaylaştırır. Hepsini ev ağı üzerinden anlatalım.
IP adresi
Ağdaki her cihazın bir adresi vardır. IPv4 adresleri 0-255 arası dört sayıdan oluşur: 192.168.1.25.
Özel (yerel) adres aralıkları: Ev ve şirket ağlarında kullanılır, internette doğrudan görünmez:
10.0.0.0 – 10.255.255.255
172.16.0.0 – 172.31.255.255
192.168.0.0 – 192.168.255.255
Evindeki bütün cihazlar internete modemin tek bir genel (public) IP adresi üzerinden çıkar. Bunu sağlayan işleme NAT denir.
Alt ağ maskesi
Adresin hangi kısmının ağı, hangi kısmının cihazı gösterdiğini belirler. Ev ağlarında en yaygın maske:
255.255.255.0 (kısa gösterimi /24)
Bu durumda 192.168.1.x ile başlayan bütün cihazlar aynı ağdadır ve birbirleriyle doğrudan konuşabilir. x için 1-254 arası kullanılabilir (0 ağın kendisi, 255 yayın adresidir).
| CIDR | Maske | Kullanılabilir adres |
|---|---|---|
| /24 | 255.255.255.0 | 254 |
| /25 | 255.255.255.128 | 126 |
| /16 | 255.255.0.0 | 65.534 |
Ağ geçidi (gateway)
Cihaz, kendi ağında olmayan bir adrese (ör. bir web sitesine) ulaşmak istediğinde paketi ağ geçidine gönderir. Evde bu genelde modemdir: 192.168.1.1.
DNS sunucusu
technicalturkey.com gibi alan adlarını IP adresine çevirir. Ayrıntılar için forumdaki DNS rehberine bakabilirsin.
DHCP
Bu ayarları her cihaza elle girmek yerine modemdeki DHCP sunucusu bir aralıktan otomatik adres dağıtır. Cihaz ağa bağlandığında IP, maske, ağ geçidi ve DNS bilgilerini birlikte alır.
Yazıcı, NAS veya ev sunucusu gibi adresi değişmemesi gereken cihazlar için modemde DHCP rezervasyonu (sabit IP ataması) yapmak, cihazda elle IP girmekten daha az sorun çıkarır.
Kendi ayarlarını görmek
ipconfig /all # Windows
ip addr; ip route # Linux
Sorun giderirken bunları kontrol et
- IP
169.254.x.xile başlıyorsa: Cihaz DHCP'den adres alamamış. Kabloyu, Wi-Fi bağlantısını ve modemi kontrol et. - Ağ geçidine ping atabiliyor ama internete çıkamıyorsan: Sorun modemde veya servis sağlayıcıda.
- IP adresine ping atabiliyor ama alan adı açılmıyorsa: Sorun büyük ihtimalle DNS'te.
- İki cihaz aynı IP'yi kullanıyorsa (biri elle ayarlandıysa) bağlantı aralıklı kopar. Elle verilen adresleri DHCP aralığının dışından seç.
ping 192.168.1.1 # ağ geçidi
ping 1.1.1.1 # internet (IP ile)
ping google.com # internet (DNS ile)
Bu üç komut, sorunun hangi katmanda olduğunu çoğu zaman tek başına gösterir.