Linux'a geçiş rehberi: dağıtım seçimi ve ilk hafta
Linux'a geçmeyi düşünüp "nereden başlayacağım" diye takılanlar için pratik bir rehber. Amaç kusursuz dağıtımı bulmak değil, rahat edeceğin bir başlangıç noktası seçmek.
Önce dene, sonra kur
Çoğu dağıtımı bir USB belleğe yazıp kurmadan canlı (live) modda deneyebilirsin. Wi-Fi, ses, ekran ve dokunmatik yüzey çalışıyor mu bak. USB'ye yazmak için Ventoy, Rufus ya da balenaEtcher kullanılabilir.
Yeni başlayanlar için dağıtım önerileri
| Dağıtım | Kime uygun |
|---|---|
| Linux Mint | Windows'tan geliyorsan en tanıdık arayüz; sorunsuz ve sade |
| Ubuntu | En geniş topluluk ve kaynak; sorduğun her sorunun cevabı internette var |
| Fedora | Güncel yazılımlar, temiz GNOME deneyimi, geliştiriciler arasında popüler |
| Pop!_OS | Oyun ve NVIDIA ekran kartı için kolay başlangıç |
Hangisini seçersen seç, öğrendiklerinin büyük kısmı diğerlerinde de geçerli. Uzun vadeli destek (LTS) sürümleri daha az değişir, yeni başlayan için daha sakindir.
Kurulum öncesi
- Dosyalarını yedekle.
- Windows'u silmek istemiyorsan çift önyükleme (dual boot) yapabilirsin. Kurulum sihirbazı "Windows'un yanına kur" seçeneği sunar.
- BitLocker açıksa kurtarma anahtarını önceden kaydet.
İlk hafta yapılacaklar
- Sistemi güncelle (Ubuntu/Mint: Yazılım Güncelleyici ya da
sudo apt update && sudo apt upgrade). - Sürücüler: NVIDIA kart varsa "Sürücü Yöneticisi"nden önerilen sürücüyü kur.
- Uygulamalar: Önce dağıtımın yazılım merkezine bak. Flatpak (Flathub), çoğu masaüstü uygulamasının güncel sürümünü verir.
- Terminalin temellerini öğren:
ls,cd,cp,mv,sudo, paket yükleme. Her şeyi terminalden yapmak zorunda değilsin ama korkmamak işini çok kolaylaştırır. - Zaman damgalı yedek: Mint'teki Timeshift gibi bir araçla sistem anlık görüntüsü al; bir şey bozulursa geri dönersin.
Windows uygulamaları ne olacak?
- Ofis: LibreOffice ya da web tabanlı ofis uygulamaları.
- Oyunlar: Steam'in Proton katmanı sayesinde oyunların büyük kısmı çalışıyor. Hile koruması kullanan bazı çok oyunculu oyunlar ise çalışmayabilir; ProtonDB'den kontrol et.
- Adobe ve bazı profesyonel yazılımlar: Linux sürümü yok. Bunlar işin için şartsa çift önyükleme ya da sanal makine düşün.
Takıldığında
Sorunu yazarken dağıtımın adını ve sürümünü, donanımını ve hata mesajının tamamını ekle. "Çalışmıyor" yerine "şu komutu yazdım, şu çıktıyı aldım" demek cevabı çok hızlandırır.
Geçiş yaptıysanız hangi dağıtımı seçtiğinizi ve sizi en çok neyin zorladığını yazın.