Kişisel hesap güvenliği: iki adımlı doğrulama, parola yöneticisi ve oltalama
Saldırıların büyük çoğunluğu karmaşık teknikler değil; tekrar kullanılan parolalar ve sahte giriş sayfaları. Teknik bilgin ne olursa olsun, aşağıdaki üç alışkanlık hesaplarını çok daha güvenli hâle getirir. Bu listeyi ailene ve teknolojiyle arası iyi olmayan arkadaşlarına da gönderebilirsin.
1. Her site için farklı parola: parola yöneticisi
Bir sitede sızan parolan, aynı parolayı kullandığın diğer tüm hesaplarını tehlikeye atar. İnsanın onlarca farklı güçlü parolayı aklında tutması mümkün değil; bu yüzden parola yöneticisi kullan.
- Bitwarden, 1Password, KeePassXC gibi bilinen araçlardan birini seç.
- Ana parolan uzun bir cümle olsun ve hiçbir yerde tekrar kullanılmasın.
- Parola yöneticisi sahte sitede otomatik doldurma yapmaz; bu da oltalamaya karşı ek bir koruma.
2. İki adımlı doğrulama (2FA)
Parolan sızsa bile hesabını korur. Güçlüden zayıfa doğru:
- Passkey / donanım anahtarı (FIDO2): oltalamaya karşı en dayanıklı yöntem.
- Doğrulayıcı uygulama (TOTP): Google Authenticator, Microsoft Authenticator, Aegis vb.
- SMS kodu: hiç yoktan iyidir ama SIM kart değiştirme saldırılarına açıktır.
Önce şu hesaplarda aç: e-posta (diğer tüm hesapların anahtarı), bankacılık, sosyal medya, bulut depolama, GitHub.
Kurtarma kodlarını yazdır ya da parola yöneticisinde sakla. Telefonunu kaybettiğinde seni kurtaracak tek şey bunlar.
3. Oltalamayı (phishing) tanımak
Şüphelenmen gereken işaretler:
- Aciliyet ve korku: "Hesabınız 24 saat içinde kapatılacak", "Kargonuz teslim edilemedi".
- Adres çubuğu: Alan adını sağdan sola oku.
banka.com.guvenli-giris.xyzbankanın sitesi değildir. - Beklenmedik ek ve bağlantılar, özellikle tanıdığın birinden gelse bile.
- Kod isteyen telefon ve mesajlar. Hiçbir banka ya da platform çalışanı sana gelen doğrulama kodunu sormaz.
Altın kural: Mesajdaki bağlantıya tıklama; siteye kendin, yer imlerinden ya da adresi yazarak git.
Bonus
- Telefon ve bilgisayarda otomatik güncellemeleri açık tut.
- E-posta adresinin bilinen sızıntılarda olup olmadığını "Have I Been Pwned" sitesinden kontrol et.
- Kullanmadığın eski hesapları kapat.
Başınıza gelen ya da yakaladığınız oltalama örneklerini (kişisel bilgileri karartarak) paylaşırsanız herkes için iyi bir uyarı olur.