Windows yavaşladığında sırayla kontrol edilmesi gerekenler

"Bilgisayar çok yavaşladı, format atayım" demeden önce aşağıdaki adımları sırayla dene. Çoğu zaman sorun birkaç dakikada bulunur. İnternetteki "hızlandırıcı" ve "temizlik" programlarına ihtiyacın yok; çoğu fayda yerine zarar verir.

1. Görev Yöneticisi: Suçlu kim?

Ctrl + Shift + Esc ile aç ve İşlemler sekmesinde CPU, Bellek ve Disk sütunlarına tıklayarak sırala.

• Disk sürekli %100: Bilgisayar hâlâ HDD (mekanik disk) kullanıyorsa en etkili yükseltme bir SSD'dir. Hiçbir ayar bunun yerini tutmaz.
• Bellek %90+: Tarayıcı sekmeleri çoğu zaman en büyük tüketicidir. 8 GB altı bellek günümüzde zorlanır.
• Tanımadığın bir işlem yüksek CPU kullanıyorsa: Adına sağ tıklayıp "Dosya konumunu aç" de; şüpheliyse aşağıdaki tarama adımına geç.

2. Başlangıç uygulamaları

Görev Yöneticisi → Başlangıç uygulamaları sekmesi. "Başlangıç etkisi" yüksek olan ve her açılışta çalışmasına gerek olmayan uygulamaları Devre dışı bırak. Bu, açılış süresini en çok kısaltan adımdır.

3. Disk alanı

Sistem diskinde en az %10–15 boş alan bırak.

• Ayarlar → Sistem → Depolama → Geçici dosyalar
• Depolama Algılayıcısı'nı aç; eski dosyaları kendisi temizler.

4. Güncellemeler ve sürücüler

• Windows Update'te bekleyen güncellemeleri tamamla ve yeniden başlat.
• Ekran kartı sürücüsünü üreticinin sitesinden güncelle.
• Dizüstü bilgisayarlarda üreticinin destek sayfasındaki yonga seti ve BIOS güncellemelerine bak.

5. Güç ayarları

Dizüstü bilgisayarlarda güç modu "En iyi pil ömrü"nde kalmış olabilir. Ayarlar → Sistem → Güç → Güç modu'nu kontrol et. Prize takılıyken "En iyi performans" seçilebilir.

6. Kötü amaçlı yazılım taraması

Windows Güvenlik → Virüs ve tehdit koruması → Tarama seçenekleri → Tam tarama. Şüphen sürüyorsa Microsoft Defender Çevrimdışı tarama'yı çalıştır.

7. Sistem dosyalarını onar

Yönetici olarak açılmış komut isteminde:

DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth
sfc /scannow

8. Isınma ve donanım

• Dizüstü bilgisayar fanından toz çıkıyor ve yük altında aşırı ısınıyorsa işlemci kendini yavaşlatır. Temizlik ve termal macun yenileme fark yaratır.
• Disk sağlığını CrystalDiskInfo gibi bir araçla kontrol et. "Dikkat" uyarısı veren diski hemen yedekle.

Hâlâ yavaşsa

Ayarlar → Sistem → Kurtarma → Bu bilgisayarı sıfırla seçeneği, dosyalarını koruyarak Windows'u yeniden kurabilir. Yine de öncesinde önemli dosyalarını yedekle.

Bu adımlardan sonra sorun devam ediyorsa bilgisayarın modelini ve Görev Yöneticisi'nde gördüğün değerleri yazarak konu açabilirsin.