Otomasyona adil geçiş nasıl olur? Mercedes örneği
Bu hafta Mercedes’ten iki haber geldi ve ikisi yan yana okununca ilginç tablo çıkıyor.
Birinci haber: Mercedes, Almanya’daki tesislere yeni yatırımları durdurdu. Çalışan temsilcileriyle maliyet görüşmeleri aylardır tıkalı. Şirket, tesis kapatma ve üretimi yurt dışına kaydırma ihtimallerini daha somut değerlendirdiğini söylüyor.
İkinci haber: Mercedes fabrikalarında Apptronik’in Apollo 2 insansı robotları, Google DeepMind’ın yapay zekâsıyla parça kitleme işinde %96 başarı açıkladı. Deneme sayısı ve insan müdahalesi oranı açıklanmadı.
Haberlerin çoğu konuyu “robot geldi, insan gitti” diye okuyor. Mercedes’in kendi açıklaması düşük vasıflı, tekrarlı ve fiziksel olarak yorucu işlerdeki boşluklardan bahsediyor. İlginç tarihi detay da var. Mercedes 2016'da Sindelfingen’de bazı işleri robotlardan geri alıp insanlara vermişti, çünkü robotlar araç çeşitliliğinin karmaşıklığını kaldıramamıştı.
Bence sorulamsı gereken; Otomasyona geçiş nasıl adil olur?
Merak ettiğim sorular:
• Robotlar ağır ve tekrarlı işleri alırken çalışanın yeni rolü ne olacak? Robotu denetleyen, bakımını yapan, işini doğrulayan kişi mi?
• Çalışanların yeni rollere geçişi için eğitimi kim üstlenmeli? Şirket mi, devlet mi?
• Makinelerin ürettiği değer kime gidecek? Sadece fabrikaya mı, yoksa çalıştıranlara, bakanlara da mı?
• Türkiye’deki fabrikalarda dönüşümü nasıl görüyorsunuz?
