Bütçeye göre sistem toplama: parçalara ne kadar pay ayırmalı?

Sistem toplarken en sık yapılan hata, bütçenin büyük kısmını bir parçaya ayırıp diğerlerinde aşırı tasarruf etmektir: Çok güçlü bir ekran kartı ama kalitesiz güç kaynağı ya da en pahalı işlemci ama tek kanal RAM gibi. Bu rehber fiyat vermiyor (fiyatlar çok hızlı değişiyor), bunun yerine bütçeyi nasıl paylaştıracağını anlatıyor.

1. Önce kullanım amacını belirle

Parça önceliği amaca göre tamamen değişir:

• Oyun: Ekran kartı en önemli parçadır.
• Yazılım geliştirme, sanal makine, çok sekmeli çalışma: İşlemci çekirdek sayısı, RAM miktarı ve hızlı SSD.
• Video düzenleme ve 3D: İşlemci, ekran kartı (hızlandırma desteği) ve bol RAM birlikte.
• Ofis ve internet: Dahili grafikli bir işlemci, 16 GB RAM ve SSD yeter; ekran kartına gerek yok.
• Yapay zeka modellerini yerelde çalıştırmak: Ekran kartının belleği (VRAM) belirleyicidir.

Ayrıca hangi çözünürlükte ve yenileme hızında oynayacağını düşün: 1080p 60 Hz ile 1440p 165 Hz çok farklı ekran kartı ister.

2. Oyun sistemi için kabaca dağılım

Monitör ve çevre birimleri hariç, kasa bütçesinin kabaca:

Bu oranlar kesin kural değil; ama ekran kartına ayırdığın payın işlemcinin yaklaşık iki katı civarında olması, oyun sistemlerinde genellikle dengeli bir başlangıçtır. Düşük bütçede ekran kartının payı artar, çok yüksek bütçede işlemci ve diğer parçalar da büyür.

3. Tasarruf edilmemesi gerekenler

• Güç kaynağı: Kalitesiz bir PSU diğer tüm parçaları riske atar ve sistemin kendiliğinden kapanmasına yol açabilir. Bilinen bir markanın, iyi incelemeleri olan modelini al. "Güç kaynağı (PSU) seçimi" rehberine bak.
• SSD: Sistem diski olarak HDD kullanmak 2026'da kabul edilemez bir yavaşlıktır. En az bir NVMe SSD olsun; arşiv için HDD eklenebilir.
• RAM kanal sayısı: Tek modül yerine iki modül (çift kanal) al. Oyun için bugün 16 GB alt sınır, 32 GB rahat seçimdir.

4. Tasarruf edilebilecekler

• Anakart: Hız aşırtma yapmayacaksan orta seviye bir yonga seti çoğu zaman yeterlidir. "Anakart seçimi" rehberine bak.
• İşlemci soğutucusu: Orta seviye işlemcilerde kutudan çıkan ya da uygun fiyatlı bir hava soğutucu yeterli olabilir. Pahalı sıvı soğutma çoğu sistem için gerekli değildir.
• Kasa: Pahalı olması gerekmez, ama hava akışı iyi olmalı (önde file panel, en az 2–3 fan).
• RGB ve görsel ekstralar: Performansa katkısı yoktur.

5. Yükseltme yolunu düşün

• Güncel bir platform (soket) seçersen ileride yalnızca işlemciyi değiştirerek yükseltme yapabilirsin.
• Biraz daha güçlü bir güç kaynağı almak, ileride daha güçlü ekran kartı takmana imkân verir.
• Boş RAM yuvası ve ek M.2 yuvası sonradan büyümeye alan bırakır.

6. İkinci el

Ekran kartı ve işlemci ikinci el alındığında bütçeyi ciddi rahatlatabilir; güç kaynağı ve SSD'yi ise ikinci el almamak daha doğru olur. İkinci el ekran kartı alırken dikkat edilecekler için "Ekran kartı alırken nelere bakmalı?" rehberine, güvenli alım satım için "İkinci el alışverişte dolandırıcılık" rehberine bakabilirsin.

Kullanım amacını, bütçeni ve varsa elindeki parçaları bu konunun altına yazarsan birlikte dengeli bir parça listesi çıkarabiliriz. Daha önce forumdaki "Bilgisayar toplarken en sık yapılan hatalar" rehberini okumak da işine yarar.