Telefonla gelen dolandırıcılık: sahte kargo SMS'i, banka araması ve "güvenli hesap" tuzağı
Dolandırıcılığın en yaygın biçimlerinden biri artık e-postadan çok telefon, SMS ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden geliyor. Senaryolar değişse de kullanılan teknikler hep aynı: aciliyet, korku ve resmi bir kurumu taklit etmek.
Sık görülen senaryolar
Sahte kargo ya da ceza SMS'i
"Kargonuz adres eksikliği nedeniyle teslim edilemedi, ücreti ödeyin" ya da "Trafik cezanız var, indirimli ödeyin" gibi mesajlar ve içinde bir bağlantı. Bağlantı, gerçek siteye çok benzeyen bir sayfaya gider ve kart bilgilerini ister.
Banka ya da güvenlik birimi araması
Arayan kişi kendini bankadan, polisten, savcılıktan ya da bir kamu kurumundan tanıtır. "Hesabınızdan şüpheli işlem yapıldı", "adınıza kredi çekilmiş" ya da "bir soruşturmada adınız geçiyor" der. Ardından:
- Telefonuna gelen doğrulama kodunu okumanı ister,
- Paranı "güvenli hesaba" aktarmanı ister,
- Ya da telefonuna bir uygulama (uzaktan erişim programı) kurdurmaya çalışır.
WhatsApp'ta tanıdık taklidi
Bir tanıdığının hesabı ele geçirilir ya da yeni bir numaradan onun fotoğrafıyla yazılır: "Acil para lazım, şu IBAN'a atar mısın?" ya da "Telefonuna gelen 6 haneli kodu bana gönderir misin, yanlışlıkla sana gitti."
Altın kurallar
- Hiçbir banka, polis, savcılık ya da kamu kurumu telefonda doğrulama kodu, şifre ya da kart bilgisi istemez ve paranı başka bir hesaba aktarmanı istemez. "Güvenli hesap" diye bir şey yoktur.
- Sana gelen tek kullanımlık kodu kimseyle paylaşma. Kod mesajında genellikle "bu kodu kimseyle paylaşmayın" yazar; arayan kişi "biz bankadanız" dese bile.
- Arama seni şüphelendirdiyse telefonu kapat ve kurumu kendin, resmi sitesinde ya da kartının arkasında yazan numaradan ara. Arayan numaranın resmi görünmesi güvence değildir; numara gösterimi taklit edilebilir.
- SMS'teki bağlantıya tıklama. Kargo durumunu kargo firmasının uygulamasından ya da sitesinden takip numarasıyla kendin sorgula. Kamu borçlarını e-Devlet ya da ilgili kurumun resmi sitesinden kontrol et.
- Aciliyet en büyük uyarı işaretidir. "Hemen yapmazsan hesabın bloke olur" baskısı, düşünmeni engellemek içindir.
- Para isteyen tanıdığı sesli ara. Mesajla para istendiğinde kişiyi bildiğin numaradan sesli arayıp doğrula.
Kandırıldığını fark edersen
- Kart bilgisi verdiysen: Bankanı hemen ara, kartı kapattır ve işlemlere itiraz et.
- Para gönderdiysen: Bankanı derhal ara; işlem çok yeniyse durdurulma şansı olabilir. Ardından en yakın karakola ya da Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikâyette bulun.
- Doğrulama kodu paylaştıysan: İlgili hesabın (banka, WhatsApp, e-posta) şifresini değiştir, açık oturumları kapat ve iki adımlı doğrulamayı aç.
- Telefonuna uygulama kurduysan: İnterneti kapat, uygulamayı kaldır, bankanı bilgilendir. Emin değilsen telefonu sıfırlamayı düşün.
- Dekont, ekran görüntüsü, arama kaydı, IBAN ve mesajları sakla; şikâyet sürecinde gereklidir.
Hesap ele geçirildiğinde yapılacaklar için forumdaki "Hesabım çalındı: ilk 30 dakikada yapılması gerekenler" rehberine de bakabilirsin.
Şüphelendiğin bir mesaj aldıysan, kişisel bilgilerini ve bağlantıdaki takip kodlarını çıkararak bu konunun altında paylaşabilirsin; birlikte değerlendirelim. Bağlantıyı tıklanabilir biçimde değil, hxxp://ornek[.]com gibi bozarak yaz.