Windows'ta güvenli program indirmek: resmi kaynaklar, winget ve sahte indirme siteleri
Virüs bulaşmasının en yaygın yollarından biri, arama sonuçlarında çıkan sahte ya da paketlenmiş indirme sitelerinden program kurmaktır. Bazı reklamlar bile popüler programların sahte kopyalarına yönlendirebilir.
1. Her zaman resmi kaynaktan indir
- Programın resmi sitesini bul ve indirmeyi oradan yap. Arama sonucunda en üstte çıkan bağlantı reklam olabilir; "Sponsorlu" etiketine dikkat et.
- Alan adını kontrol et: Harf değişiklikleri (
vldeolangibi), fazladan kelimeler ya da alakasız uzantılar sahte site işaretidir. - Sitede birden fazla büyük "İNDİR" düğmesi varsa genellikle bunların çoğu reklamdır.
2. Microsoft Store
Pek çok yaygın program (tarayıcılar, mesajlaşma uygulamaları, medya oynatıcılar, geliştirici araçları) Microsoft Store'da da bulunur. Store'dan kurulan uygulamalar otomatik güncellenir.
3. winget: komut satırıyla güvenli kurulum
Windows 10 ve 11'de gelen winget paket yöneticisi, programları resmi kaynaklarından indirip kurar:
winget search vlc
winget install VideoLAN.VLC
Kurulu programları toplu güncellemek:
winget upgrade --all
Yeni bir bilgisayar kurarken sık kullandığın programları tek tek indirmek yerine birkaç satırla kurmak büyük zaman kazandırır. Kurmadan önce winget show <paket-kimliği> ile yayıncıyı ve kaynak adresini görebilirsin.
4. Kurulumda dikkat edilecekler
- "Önerilen kurulum" yerine "Özel kurulum" seç: Bazı kurulum programları ek araç çubukları, tarayıcı ana sayfası değişikliği ya da ilgisiz programlar kurmaya çalışır. İşaretli kutuları oku.
- Kullanıcı Hesabı Denetimi (UAC) uyarısında yayıncıyı kontrol et: "Bilinmeyen yayıncı" yazıyorsa ve resmi bir program indirdiğini düşünüyorsan dur ve tekrar kontrol et.
- Dosya uzantısına bak: Bir belge ya da video indirdiğini düşünürken
.exe,.scr,.batya da.msiuzantılı dosya geldiyse açma. Dosya Gezgini'nde uzantıları göstermek için Görünüm → Göster → Dosya adı uzantıları.
5. Kırık (crack) programlar
Lisanssız "crack" ve "keygen" dosyaları zararlı yazılım bulaşmasının en yaygın kaynaklarındandır. Bu dosyaları çalıştırmak için antivirüsü kapatman istenmesi de tesadüf değildir. Ücretli bir programın ücretsiz ve açık kaynak alternatifleri genellikle vardır: Örneğin ofis için LibreOffice, görüntü düzenleme için GIMP ya da Krita, video düzenleme için DaVinci Resolve'un ücretsiz sürümü ya da Kdenlive.
6. Şüpheli dosyayı kontrol etmek
Emin olmadığın bir dosyayı çalıştırmadan önce VirusTotal'a yükleyerek pek çok antivirüs motorunda tarayabilirsin. Kişisel ya da şirkete ait belgeleri yükleme; yüklenen dosyalar güvenlik araştırmacılarıyla paylaşılabilir.
Bir programın güvenilir olup olmadığından emin değilsen indirme bağlantısını ve programın adını bu konunun altına yazarak sorabilirsin.