Windows Server'da Active Directory'ye giriş: etki alanı, kullanıcılar ve grup ilkesi

Bir şirkette 10–15 bilgisayarı aşan noktada her makinede ayrı kullanıcı hesabı yönetmek içinden çıkılmaz hale gelir. Active Directory Domain Services (AD DS), kullanıcıları, bilgisayarları ve güvenlik ayarlarını tek merkezden yönetmeyi sağlar.

Temel kavramlar

• Etki alanı (domain): Ortak bir dizini paylaşan bilgisayar ve kullanıcılar grubu. Örneğin sirket.local ya da daha doğru bir tercih olarak sahip olduğun bir alan adının alt alanı (ad.sirket.com.tr).
• Etki alanı denetleyicisi (Domain Controller, DC): AD DS rolünün kurulu olduğu, kimlik doğrulamayı yapan sunucu.
• Organizasyon birimi (OU): Kullanıcı ve bilgisayarları departman ya da konuma göre gruplayan klasörler. Grup ilkeleri OU'lara uygulanır.
• Grup ilkesi (Group Policy, GPO): Parola kuralları, masaüstü ayarları, yazıcı ve sürücü eşlemeleri gibi ayarları toplu dağıtan kurallar.

Kurulum adımları (özet)

1. Sunucuya sabit IP ver. DC'nin IP'si değişirse etki alanındaki her şey etkilenir.
2. Sunucu Yöneticisi → Rol ve Özellik Ekle → Active Directory Domain Services rolünü kur.
3. Kurulum sonrası çıkan bildirimden "Bu sunucuyu etki alanı denetleyicisine yükselt" seçeneğiyle yeni bir orman (forest) oluştur.
4. Kurulum genellikle DNS Sunucusu rolünü de ekler. AD, DNS'e sıkı sıkıya bağlıdır.
5. İstemci bilgisayarların DNS ayarı DC'nin IP'sini göstermelidir. Modemi ya da 8.8.8.8 gibi genel DNS'i birincil DNS yapmak, etki alanına katılma hatalarının en yaygın nedenidir. İnternet çözümlemesi için DC'deki DNS sunucusuna yönlendirici (forwarder) tanımlanır.

Bilgisayarı etki alanına eklemek

İstemcide Ayarlar → Sistem → Hakkında → "Etki alanı veya çalışma grubu" bölümünden etki alanı adını girip yetkili bir hesapla onayla, ardından yeniden başlat. Windows'un Home sürümleri etki alanına katılamaz; Pro ya da üstü gerekir.

İlk grup ilkesi

Group Policy Management konsolunda bir OU'ya bağlı yeni bir GPO oluşturup örneğin ekran kilidi süresini ayarlayabilirsin. İstemcide değişikliği hemen görmek için:

gpupdate /force
gpresult /r

gpresult /r hangi ilkelerin uygulandığını gösterir; bir ilke çalışmıyorsa ilk bakılacak yer burasıdır.

Dikkat edilmesi gerekenler

• Tek DC yetmez: O sunucu bozulursa kimse oturum açamaz. Mümkünse ikinci bir DC kur.
• Yedek: DC'nin sistem durumu (System State) yedeğini düzenli al.
• Yetkili hesaplar: Günlük işler için Domain Admin hesabı kullanma; yönetim için ayrı hesap aç.
• Lisans: Windows Server lisansının yanında kullanıcı ya da cihaz başına erişim lisansları (CAL) gerekir; lisans koşullarını satın almadan önce satıcıyla netleştir.

Kurulum sırasında aldığın hata mesajlarını (özellikle DNS ve etki alanına katılma hatalarını) bu konunun altında paylaşabilirsin.