Donanım

Ekran kartı alırken nelere bakmalı? VRAM, güç tüketimi ve ikinci el riskleri

elif.aydin Mid 1 saat önce · 0 görüntülenme

Ekran kartı, oyun bilgisayarında bütçenin en büyük kısmını alan parça. Model adı ve fiyat dışında bakman gereken birkaç önemli nokta var.

1. Önce hedefini belirle

Doğru ekran kartı, oynamak istediğin oyunlara, çözünürlüğe ve hedef FPS'e göre değişir:

1080p, 60-144 FPS: Orta seviye kartlar çoğu oyunda yeterli.
1440p, yüksek FPS: Orta-üst seviye.
4K: Üst seviye kartlar ve genellikle ölçekleme teknolojileri (DLSS, FSR, XeSS).

Kart seçerken genel "en iyi kart" listeleri yerine, oynayacağın oyunlarda ve çözünürlükte yapılmış bağımsız test sonuçlarına bak.

2. VRAM (ekran belleği)

Yeni oyunlar yüksek doku kalitesinde çok fazla ekran belleği kullanıyor. VRAM yetmediğinde FPS ortalaması iyi görünse bile ani takılmalar, dokuların geç yüklenmesi veya bulanık görünmesi yaşanır.

Kaba bir rehber (oyunlar ağırlaştıkça artma eğiliminde):

8 GB: 1080p'de çoğu oyun için alt sınır, yeni ve ağır oyunlarda ayar düşürmek gerekebilir.
12 GB: 1080p ve 1440p için rahat.
16 GB ve üstü: 1440p yüksek ayarlar, 4K ve yerel yapay zeka modelleri için.

Kartı birkaç yıl kullanmayı düşünüyorsan VRAM'den tasarruf etme.

3. Güç tüketimi ve PSU

Kartın toplam güç tüketimine (TBP/TGP) ve üreticinin önerdiği güç kaynağına bak.
Kartın istediği güç konnektörleri güç kaynağında var mı? Yeni nesil kartlarda 12V-2x6 konnektör olabilir.
PSU seçimi için forumdaki güç kaynağı rehberine bakabilirsin.

4. Fiziksel boyut

Kartın uzunluğu, kalınlığı (kaç slot kapladığı) ve kasanın desteklediği en uzun ekran kartı ölçüsü. Üçlü fanlı büyük kartlar bazı kasalara sığmaz ya da ön fanlarla çakışır. Ağır kartlarda kartın sarkmasını önleyen bir destek ayağı kullanmak iyi bir fikirdir.

5. Aynı model, farklı versiyonlar

Aynı yonga setini (örneğin aynı model numarası) farklı firmalar farklı soğutucu ve kartlarla satar:

Performans farkı genellikle birkaç yüzde ile sınırlıdır.
Soğutma ve fan sesi arasındaki fark çok daha belirgin olabilir.
Fiyat farkı yüksekse en ucuz ve sessiz bulunan versiyon çoğu zaman en mantıklı seçimdir. Model bazında sıcaklık ve gürültü testlerine bak.

6. Özellikler

Ölçekleme ve kare üretimi: DLSS (NVIDIA), FSR (AMD, birçok kartta çalışır) ve XeSS (Intel) gibi teknolojiler FPS'i artırır. Destekledikleri oyunlar ve kalite farkları markaya ve sürüme göre değişir.
Işın izleme (ray tracing): Kartlar arasında performans farkı oldukça büyüktür. Senin için önemliyse testlerde ışın izleme açık sonuçlara bak.
Yayın ve video: Video kodlayıcı kalitesi ve AV1 desteği, yayıncılar için önemli olabilir.
Yapay zeka ve yazılım geliştirme: Bazı araçlar belirli markalarla daha iyi çalışır. Kullanacağın yazılımın gereksinimlerine bak.

7. İşlemciyle denge

Çok güçlü bir ekran kartını zayıf bir işlemciyle eşleştirmek, özellikle 1080p'de kartın tam potansiyeline ulaşmasını engelleyebilir. Ayrıntılar için forumdaki darboğaz rehberine bakabilirsin.

İkinci el ekran kartı alırken

İkinci el piyasası iyi fırsatlar sunar ama riskleri de vardır:

Mümkünse çalışırken gör. Bir oyun veya stres testiyle 10-15 dakika çalıştır, sıcaklıkları, fan sesini ve görüntüde bozulma (artifakt: renkli noktalar, çizgiler) olup olmadığını kontrol et.
Model bilgisini yazılımla doğrula. Donanım bilgi araçlarıyla kartın gerçekten söylenen model olduğunu kontrol et.
Fiziksel kontrol: Fanlar düzgün dönüyor mu, PCB'de yanık izi veya kaynak izi var mı, vidalar açılmış mı?
Garanti ve fatura: Kalan garanti süresi varsa faturasını iste; seri numarası ile üreticinin garanti sorgulamasında kontrol edilebilir.
Madencilikte kullanılmış kartlar: Her madencilik kartı kötü değildir (düşük voltajda sabit sıcaklıkta çalışmış olabilir), ama fan ve termal ped yıpranması daha olasıdır. Fiyatını buna göre değerlendir.
Kargo ile alıyorsan güvenilir bir ödeme yöntemi kullan, "önce para gönder" taleplerine dikkat et.

#ekran-kartı #gpu #ikinci-el #sistem-toplama #vram