Güç kaynağı (PSU) seçimi: kaç watt yeter, sertifikalar ne anlama gelir?

Güç kaynağı, sistem toplarken en çok tasarruf edilen ama tasarruf edilmemesi gereken parçadır. Kalitesiz bir PSU; ani kapanmalara, oyunlarda yeniden başlamaya ve en kötü durumda diğer parçaların zarar görmesine yol açabilir.

Kaç watt gerekiyor?

Kaba hesap:

1. Ekran kartının üreticinin önerdiği güç kaynağı değerine bak (ürün sayfasında "Recommended PSU" olarak yazar). Bu değer zaten sistemin geri kalanı için pay içerir.
2. Ya da: işlemcinin en yüksek tüketimi + ekran kartının toplam güç tüketimi (TBP/TGP) + 75-100 W (anakart, RAM, disk, fanlar).
3. Çıkan sonuca %20-30 pay ekle.

Örneğin 250 W tüketen bir ekran kartı ve yük altında 150 W çeken bir işlemci için yaklaşık 400-500 W gerçek tüketim beklenir; 650-750 W kaliteli bir PSU rahat bir seçimdir.

Neden pay?

• Güncel ekran kartları çok kısa süreli güç sıçramaları (transient spike) yapabilir. Sınırda bir PSU bu anlarda korumaya geçip sistemi kapatır.
• PSU'lar genellikle yükün orta seviyelerinde daha sessiz ve verimli çalışır.

Ama aşırıya da gerek yok: 400 W çeken bir sisteme 1200 W almak sadece para harcamaktır.

80 PLUS sertifikası ne demek?

80 PLUS (Bronze, Silver, Gold, Platinum, Titanium) sadece verimliliği gösterir: prizden çekilen enerjinin ne kadarının bilgisayara aktarıldığını. Gold bir PSU, Bronze'a göre daha az ısı üretir ve elektrik faturasına küçük bir katkı yapar.

80 PLUS kalite sertifikası değildir. Korumaların, kondansatörlerin, voltaj kararlılığının ve dalgalanmanın (ripple) ne kadar iyi olduğunu söylemez. Bu yüzden:

• Bağımsız teknik incelemelere bak,
• Topluluklarda hazırlanan PSU kalite listelerinden (tier list) faydalan,
• Aynı markanın farklı serilerinin çok farklı kalitede olabileceğini unutma.

Bakılması gereken diğer şeyler

• Koruma devreleri: OCP, OVP, UVP, SCP, OTP (aşırı akım, aşırı/düşük voltaj, kısa devre, aşırı ısı). İyi PSU'larda hepsi bulunur.
• Konnektörler: Ekran kartının ihtiyacı olan PCIe güç kablolarının sayısı. Yeni nesil kartlarda 12V-2x6 (önceki adı 12VHPWR) konnektör kullanılabilir; ATX 3.0/3.1 uyumlu PSU'lar bu konnektörü doğrudan sunar. Adaptör kullanıyorsan konnektörü sonuna kadar taktığından emin ol, kabloyu konnektöre yakın noktadan keskin bükme.
• Modüler yapı: Tam modüler veya yarı modüler PSU'da sadece kullandığın kabloları takarsın. Kablo düzeni ve hava akışı için rahatlık sağlar.
• Garanti süresi: Üreticinin ürüne güveninin iyi bir göstergesidir. Kaliteli serilerde 7-10 yıl garanti görülebilir.

Kaçınılması gerekenler

• Kasayla birlikte "hediye" gelen, markasız ya da sadece "peak/maksimum güç" yazan PSU'lar.
• Etiketindeki watt değerine göre şüpheli derecede ucuz ürünler.
• Başka bir PSU'nun modüler kablolarını kullanmak. Uç kısmı aynı görünse de pin dizilimi markadan markaya, hatta seriden seriye farklıdır ve parçaları yakabilir.

Belirtiler: PSU yetersiz mi?

• Oyun veya ağır yük anında bilgisayarın aniden kapanması ya da yeniden başlaması
• Ekran kartı tam yüke çıktığında kararsızlık
• Kasa içinden yük altında gelen tiz ses (bobin ötmesi tek başına arıza belirtisi olmayabilir)

Bu belirtiler başka sebeplerden de olabilir. Ama sistemde kaliteli olmayan veya sınırda bir PSU varsa ilk şüphelenilecek parçalardan biridir.