VDSL, ADSL ve fiber hat değerleri: SNR, zayıflama ve senkron hızı nasıl okunur?
"İnternetim 50 Mbps olması gerekirken 20 Mbps geliyor" şikayetinde ilk bakılacak yer modemdeki hat değerleridir. Bu değerler sorunun evdeki kablolamada mı, hatta mı, yoksa altyapıda mı olduğunu gösterir.
Değerler nerede?
Modemin arayüzüne gir (genellikle 192.168.1.1, giriş bilgileri modemin altındaki etikette). Durum, DSL bilgileri, WAN veya Hat istatistikleri gibi bir bölümde şu değerleri bulursun. Her değer iki yön için (indirme / yükleme) ayrı gösterilir.
Senkron hızı (Sync Rate)
Modemin santral veya saha dolabıyla anlaştığı fiziksel hızdır. Hız testinde göreceğin hız bunun biraz altında olur (protokol ek yükü nedeniyle).
- Senkron hızı tarifenin altındaysa sorun hattadır (mesafe, kablo kalitesi, parazit).
- Senkron hızı tarifeye uygun ama hız testi çok düşükse sorun evin içinde (Wi-Fi, bilgisayar) ya da servis sağlayıcının ağındaki yoğunluktadır.
SNR (Sinyal/Gürültü oranı, SNR margin)
Sinyalin gürültüye göre ne kadar güçlü olduğunu gösterir. Yüksek olması iyidir. Kaba bir rehber:
| SNR (dB) | Yorum |
|---|---|
| 6'nın altı | Kararsız, kopmalar beklenir |
| 6-10 | Kabul edilebilir, sınırda |
| 10-20 | İyi |
| 20 üstü | Çok iyi |
SNR akşam saatlerinde düşüp kopmalar başlıyorsa parazit (komşu hatlar, elektrikli cihazlar) veya kablolama sorunu olabilir.
Zayıflama (Attenuation)
Sinyalin santral/dolaptan evine gelene kadar ne kadar güç kaybettiğidir. Düşük olması iyidir ve büyük ölçüde mesafeye bağlıdır. ADSL için yaygın kullanılan kaba değerler:
| Zayıflama (dB) | Yorum |
|---|---|
| 20 altı | Mükemmel |
| 20-30 | Çok iyi |
| 30-40 | İyi |
| 40-50 | Orta, yüksek hızlar zorlanır |
| 50 üstü | Zayıf |
VDSL'de mesafeye duyarlılık çok daha fazladır: dolaba birkaç yüz metre uzaklık bile alınabilecek hızı belirgin şekilde düşürür.
Hata sayaçları: CRC ve FEC
- FEC: Modemin kendi düzelttiği hatalar. Belli bir miktar normaldir.
- CRC: Düzeltilemeyen hatalar. Sürekli ve hızlı artıyorsa hat kalitesinde sorun vardır.
Evdeki kablolamayı kontrol et
Hat değerlerini kendin iyileştirebileceğin en önemli yer burası:
- Modemi ana prize (binaya girişe en yakın, ilk telefon prizi) bağla.
- Uzatma kablolarını, eski ve kıvrılmış kabloları çıkar.
- Evde başka telefon prizleri ve telefon cihazları varsa splitter (ayırıcı) kullanıldığından emin ol, kullanılmayan prizlerin bağlantısını kontrol et.
- Değişikliklerden sonra modemi yeniden başlatıp yeni değerlere bak.
Bu düzenlemeler sadece SNR'yi birkaç dB iyileştirse bile kopmaları kesebilir.
Fiber (FTTH) farklıdır
Eve kadar fiber gelen bağlantılarda SNR ve zayıflama yoktur. Bunun yerine ONT/modem arayüzünde optik güç (dBm) değeri görünür. Değerin servis sağlayıcının kabul ettiği aralıkta olup olmadığını teknik destekten sorabilirsin. Fiber kabloyu keskin bükmek ve konnektörü kirletmek sinyali bozar; ince fiber kabloya dikkat et.
Servis sağlayıcıya başvururken
Arıza kaydı açarken şu bilgileri hazır tut: senkron hızı, SNR, zayıflama, CRC sayıları, sorunun hangi saatlerde olduğu ve modemin ana prize doğrudan bağlı olduğu. Bu bilgiler teknik destek görüşmesini "modemi kapatıp açın" aşamasından çok daha hızlı ilerletir.