C sürücüsü doldu: Windows'ta güvenle yer açmanın yolları

C sürücüsü kırmızıya döndüğünde Windows yavaşlar, güncellemeler başarısız olur. İnternette dolaşan "WinSxS klasörünü sil", "System32'de şunları temizle" tavsiyeleri Windows'u bozar. Güvenli yollar aşağıda.

1. Önce ne kapladığını gör

Ayarlar → Sistem → Depolama bölümü hangi kategorinin ne kadar yer kapladığını gösterir. Daha ayrıntılı görmek için ücretsiz disk analiz araçları (WizTree, WinDirStat gibi) klasörleri boyuta göre sıralar. Çoğu zaman suçlu birkaç büyük klasördür.

2. Disk Temizleme: sistem dosyaları seçeneğiyle

Başlat'a Disk Temizleme (cleanmgr) yaz, C sürücüsünü seç ve "Sistem dosyalarını temizle" düğmesine bas. Bu ikinci ekranda çok daha fazla seçenek çıkar:

• Windows Update Temizleme: Eski güncelleme dosyaları, çoğu zaman birkaç GB.
• Önceki Windows yüklemeleri (Windows.old): Büyük sürüm yükseltmesinden sonra kalan eski sistem. 10-30 GB olabilir. Sildikten sonra önceki sürüme geri dönemezsin.
• Geçici dosyalar, Teslim İyileştirme Dosyaları, Geri Dönüşüm Kutusu.

3. Depolama Algısı

Ayarlar → Sistem → Depolama → Depolama Algısı açılınca Windows geçici dosyaları, geri dönüşüm kutusunu ve isteğe bağlı olarak İndirilenler'deki eski dosyaları kendiliğinden temizler. İndirilenler seçeneğini açmadan önce orada önemli bir şey tutmadığından emin ol.

4. Büyük ama gizli dosyalar

Hazırda bekleme dosyası (hiberfil.sys)

Bellek miktarına bağlı olarak birkaç GB'tan onlarca GB'a kadar yer kaplayabilir. Hazırda bekletme özelliğini kullanmıyorsan yönetici komut isteminde:

powercfg /h off

Bu, "Hızlı başlatma" özelliğini de kapatır. Çoğu SSD'li bilgisayarda açılış hızında fark edilir bir değişiklik olmaz.

Bileşen deposu (WinSxS)

C:\Windows\WinSxS klasörünü elle silme. Klasörün gösterdiği boyutun önemli bir kısmı, diğer klasörlerdeki dosyaların bağlantılarıdır. Güvenli temizlik için:

DISM /Online /Cleanup-Image /StartComponentCleanup

Sistem Geri Yükleme noktaları

Sistem Özellikleri → Sistem Koruması → Yapılandır bölümünden kullanılan alanı sınırlayabilirsin (örneğin %5). Tamamen kapatmak yerine sınırlamak daha güvenlidir.

5. Kullanıcı tarafındaki büyük yer kaplayanlar

• Oyunlar: Steam, Epic gibi istemcilerde oyunu başka bir sürücüye taşıma seçeneği vardır. Elle kopyalamak yerine bu seçeneği kullan.
• İndirilenler, Masaüstü, Videolar: Kurulum dosyaları ve eski videolar.
• Tarayıcı ve uygulama önbellekleri: Genellikle küçüktür ama bazı uygulamalar (mesajlaşma uygulamaları, video düzenleme programları) önbellekte GB'larca veri tutabilir. Ayarlarından temizle.
• Telefon yedekleri: Bilgisayara alınan telefon yedekleri çok büyük olabilir.
• Bulut eşitleme klasörleri: OneDrive'da "Dosyalar İsteğe Bağlı" özelliği açıkken dosyalar sadece açtığında indirilir. Bir klasöre sağ tıklayıp "Alan boşalt" dersen yerel kopyalar silinir, bulutta kalır.

6. Yapma

• C:\Windows, C:\Program Files veya C:\ProgramData içinden ne olduğunu bilmediğin klasörleri silme.
• Sayfa dosyasını (pagefile.sys) tamamen kapatma; bellek dolduğunda programlar çökebilir.
• "Tek tıkla temizlik" vaat eden kayıt defteri temizleyicilere güvenme. Kazandıracakları yer önemsizdir, sorun çıkarma ihtimalleri yüksektir.

Kalıcı çözüm

Sistem diski 120-256 GB ise ve sürekli doluyorsa, oyunları ve büyük dosyaları ikinci bir diske almak ya da daha büyük bir SSD'ye geçmek en rahat çözümdür. SSD'ler fiyat/kapasite olarak artık çok daha erişilebilir.